Einkahlutafélag (ehf.) er eitt algengasta rekstrarform fyrirtækja á Íslandi. Það hentar bæði einstaklingum og fleiri eigendum sem vilja reka fyrirtæki með takmarkaðri ábyrgð. Með því að stofna einkahlutafélag er fjárhagsleg ábyrgð eigenda almennt takmörkuð við það hlutafé sem lagt er fram við stofnun félagsins
Undirbúningur stofnunar
Fyrsta skrefið við stofnun einkahlutafélags er að velja nafn fyrirtækisins og ganga úr skugga um að það sé ekki þegar í notkun. Hægt er að leita að skráðum fyrirtækjum í Fyrirtækjaskrá Skattsins á www.skatturinn.is/fyrirtaekjaskra, þar sem hægt er að leita eftir heiti, kennitölu eða virðisaukaskattsnúmeri.
Jafnframt er mikilvægt að ákveða tilgang félagsins, hverjir verða eigendur þess og hvernig stjórn félagsins verður skipuð. Lágmarkshlutafé við stofnun einkahlutafélags er 500.000 krónur og þarf það að vera greitt við stofnun félagsins.
Stofngögn og samþykktir
Til að stofna einkahlutafélag þarf að útbúa stofnsamning og samþykktir félagsins. Í þessum gögnum koma fram upplýsingar um heiti félagsins, tilgang þess, hlutafé, stjórn félagsins og önnur atriði sem varða starfsemi þess. Stofngögnin eru grundvöllur fyrir skráningu félagsins hjá Fyrirtækjaskrá.
Við rafræna skráningu á vef Skattsins þarf þó ekki að semja þessi skjöl frá grunni. Í skráningarferlinu eru fyrirfram útbúin eyðublöð og sniðmát fyrir stofnsamning og samþykktir sem umsækjandi fyllir út með nauðsynlegum upplýsingum. Þetta einfaldar stofnun félagsins og tryggir að gögnin uppfylli kröfur laga um einkahlutafélög. Þegar upplýsingarnar hafa verið skráðar eru skjölin mynduð sjálfkrafa og send rafrænt til Fyrirtækjaskrár sem hluti af stofnunarferlinu.
Skráning hjá Skattinum
Þegar undirbúningi er lokið er hægt að skrá félagið rafrænt hjá Skattinum með innskráningu með rafrænum skilríkjum á vefnum www.skatturinn.is. Við skráninguna eru stofngögn og samþykktir fyllt út og send rafrænt til Fyrirtækjaskrár.
Samkvæmt gjaldskrá Skattsins er gjald fyrir stofnun einkahlutafélags (ehf.) 140.500 krónur. Mikilvægt er að hafa í huga að þetta gjald er aðskilið frá lágmarkshlutafénu, sem er 500.000 krónur.
Skatturinn hefur einnig útbúið leiðbeiningamyndband um rafræna skráningu fyrirtækja. Myndbandið er aðgengilegt á YouTube á slóðinni:
https://www.youtube.com/watch?v=myTFYR540ac
Virðisaukaskattsskráning og launagreiðendaskrá
Ef fyrirtækið hyggst selja vörur eða þjónustu sem bera virðisaukaskatt þarf að meta hvort skráning á virðisaukaskattsskrá sé nauðsynleg. Almennt er ekki skylt að skrá fyrirtæki á virðisaukaskattsskrá ef velta þess er undir 2.000.000 krónur á hverju 12 mánaða tímabili. Í slíkum tilvikum er heimilt að reka fyrirtækið án virðisaukaskattsnúmers og reikningar eru þá gefnir út án virðisaukaskatts.
Ef ljóst er að velta muni fara yfir 2.000.000 krónur ber að skrá fyrirtækið á virðisaukaskattsskrá hjá Skattinum. Einnig er heimilt að sækja um skráningu þótt veltan sé undir þessum mörkum, til dæmis ef fyrirtækið vill innheimta virðisaukaskatt og nýta frádrátt á virðisaukaskatti vegna innkaupa.
Sé fyrirtækið með starfsfólk eða greiðir eigandi sér reiknað endurgjald þarf jafnframt að skrá það á launagreiðendaskrá. Hægt er að framkvæma þessar skráningar rafrænt á þjónustuvef Skattsins samhliða stofnun félagsins eða síðar eftir því sem starfsemin þróast.
Bókhald og rekstur
Öllum fyrirtækjum ber að halda lögbundið bókhald og varðveita gögn samkvæmt lögum. Gott bókhald auðveldar rekstur fyrirtækisins og tryggir að skattskil séu rétt. Margir kjósa að nýta sér þjónustu bókara eða endurskoðanda til að tryggja að bókhald og uppgjör séu í samræmi við gildandi reglur.
Kostir einkahlutafélags
Helstu kostir einkahlutafélags eru takmörkuð ábyrgð eigenda, skýr aðgreining milli eigna félagsins og eigenda þess og aukinn trúverðugleiki gagnvart viðskiptavinum, birgjum og lánastofnunum. Rekstrarformið hentar því vel bæði fyrir smærri og stærri fyrirtæki.
